25 czerwca jest 176. (w latach przestępnych 177.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 189 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Adelbert, Antyd, Dorota, Eulogiusz, Febron, Febronia, Fiebrosław, Kineburga, Łucja, Maksym, Prosper, Prospera, Sozypater, Tolisława i Wilhelm.
• Chorwacja – Dzień Państwowości
• Mozambik – Święto Niepodległości
• Słowenia – Dzień Proklamacji
• Kościół luterański – Pamiątka Wyznania Augsburskiego (święto obchodzone w rocznicę ogłoszenia Konfesji Augsburskiej)
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2],, obchodzą:
  • bł. Dorota z Mątowów (zw. również Dorotą z Mątów, wdowa, rekluza i stygmatyczka)
  • św. Maksym z Turynu (biskup)
  • św. Prosper z Akwitanii

Wydarzenia w Polsce

• 1447 – W Krakowie odbyła się koronacja Kazimierza IV Jagiellończyka na króla Polski.
• 1629 – Wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo polskie w bitwie pod Trzcianą.
• 1736 – Zebrał się Sejm pacyfikacyjny, kończący wojnę domową, jaka miała miejsce po śmierci króla Augusta II Mocnego w 1733 roku.
• 1903 – W wyborach do Reichstagu posłem z okręgu Katowice-Zabrze został Wojciech Korfanty, pierwszy polski poseł z Górnego Śląska.
• 1911 – We Lwowie założono Związek Polski Piłki Nożnej.
• 1943 – Wybuchło powstanie w getcie częstochowskim.
• 1970 – Na niszczycielu ORP Warszawa podniesiono polską banderę.
• 1971 – Premiera filmu Martwa fala.
• 1976 – Czerwiec 1976: dzień po uchwaleniu przez Sejm podwyżek cen, m.in. mięsa o 69% i cukru o 100%, w Radomiu, Ursusie i Płocku rozpoczęły się duże strajki robotnicze. Strajki na mniejszą skalę miały miejsce w Łodzi, Starachowicach, Grudziądzu i Nowym Targu.
• 1997 – Sejm przyjął ustawę o świadku koronnym.
• 1998 – Zabójstwo gen. Marka Papały w Warszawie, b. komendanta głównego Policji.
• 2003 – Holenderskie feministki z organizacji Kobiety na falach wpłynęły bez zezwolenia statkiem aborcyjnym Langenort do portu we Władysławowie.
• 2007 – Z wizytą do Polski przybył król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud.
• 2008 – Bohdan Zdziennicki został powołany na szóstego Prezesa Trybunału Konstytucyjnego.

Wydarzenia na świecie

•   253 – Lucjusz I został papieżem.
•   524 – Wojna Franków z Burgundami: zwycięstwo burgundzkie w bitwie pod Vézeronce.
•   841 – W bitwie pod Fontenay-en-Puisage Lotar został pokonany przez połączone wojska braci – Ludwika Niemieckiego i Karola Łysego.
• 1080 – Biskupi niemieccy i włoscy na synodzie w Brixen (Tyrol) ogłosili Grzegorza VII za pozbawionego tiary, antypapieżem obwołano arcybiskupa Rawenny, Klemensa III.
• 1170 – Kanut VI został w wieku 7 lat koronowany na króla Danii.
• 1183 – Zawarto pokój w Konstancji między cesarzem Fryderykiem Barbarossą a miastami zrzeszonymi w Lidze Lombardzkiej.
• 1530 – Na Sejmie Rzeszy odczytano Konfesję Augsburską.
• 1569 – III wojna z hugenotami: zwycięstwo hugenotów w bitwie pod La Roche-l'Abeille.
• 1580 – W Dreźnie została wydana Księga zgody, zbiór ksiąg symbolicznych kościoła luterańskiego.
• 1678 – Elena Cornaro Piscopia jako pierwsza kobieta otrzymała stopień naukowy doktora.
• 1710 – Wojna o sukcesję hiszpańską: wojska austriacko-angielskie zdobyły francuską twierdzę Douai.
• 1788 – Wirginia jako 10. stan wstąpiła do Unii.
• 1861 – Abd-ul-Aziz został sułtanem Turcji.
• 1862 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa siedmiodniowa.
• 1872 – W Moskwie uruchomiono komunikację tramwajową.
• 1876 – Bitwa nad Little Big Horn w Montanie, zdecydowanie wygrana przez Indian północnoamerykańskich.
• 1892 – W Turynie została założona Międzynarodowa Federacja Wioślarska (FISA).
• 1894 – Prezydent Francji Marie Francois Sadi Carnot zmarł od ran zadanych sztyletem poprzedniego dnia przez włoskiego anarchistę.
• 1895 – W Wielkiej Brytanii utworzono trzeci rząd lorda Salisbury'ego.
• 1910 – W Paryżu odbyła się prapremiera baletu Ognisty ptak z muzyką Igora Strawińskiego i librettem oraz choreografią Michaiła Fokina.
• 1920 – W Niemczech utworzono rząd Konstantina Fehrenbacha.
• 1923 – Założono klub sportowy Rapid Bukareszt.
• 1938 – Douglas Hyde został pierwszym prezydentem Irlandii.
• 1941:
  • Finlandia wypowiedziała wojnę ZSRR.
  • W Kownie doszło do pogromu ludności żydowskiej.
• 1945 – Seán T. O'Kelly został prezydentem Irlandii.
• 1947 – Dokonano oblotu bombowca Boeing B-50 Superfortress.
• 1948 – Andrzej Bobkowski, pisarz emigracyjny związany z miesięcznikiem Kultura, wyjechał na stałe z Europy do Gwatemali.
• 1950 – Wojska północnokoreańskie wkroczyły na terytorium Korei Południowej czym rozpoczęły wojnę koreańską.
• 1955 – W niemieckim Akwizgranie powstała Europejska Wspólnota Historycznych Strzelców.
• 1957:
  • Nad Zatoką Meksykańską uformował się huragan Audrey, który w następnych dniach zabił 416 osób w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
  • W swym pierwszym meczu reprezentacja Tunezji w piłce nożnej pokonała w Tunisie Algierię 2:1.
• 1958 – Premiera westernu Bravados.
• 1959 – Éamon de Valera został prezydentem Irlandii.
• 1965 – Surgut na Syberii otrzymał prawa miejskie.
• 1966 – Jugosławia i Watykan wznowiły stosunki dyplomatyczne.
• 1971 – Powstał zespół akrobacyjny kanadyjskich sił powietrznych Snowbirds.
• 1973 – Erskine Hamilton Childers został prezydentem Irlandii.
• 1974 – Wystrzelono stację orbitalną Salut3.
• 1975 – Mozambik uzyskał niepodległość (od Portugalii).
• 1978 – W finale rozgrywanych w Argentynie piłkarskich mistrzostw świata reprezentacja gospodarzy pokonała po dogrywce Holandię 3:1.
• 1988 – W finale rozgrywanych w RFN piłkarskich mistrzostw Europy Holandia pokonała ZSRR 2:0.
• 1991 – Chorwacja i Słowenia proklamowały niepodległość (od Jugosławii).
• 1992 – Rozpoczęła się misja STS-50 wahadłowca Columbia.
• 1993:
  • Kim Campbell i Tansu Çiller zostały pierwszymi kobietami na stanowisku premiera w historii Kanady i Turcji.
  • Premiera filmu Bezsenność w Seattle.
• 1996 – 19 żołnierzy amerykańskich zginęło, a 372 osoby zostały ranne w zamachu bombowym na amerykańskie centrum mieszkalne w saudyjskim Al-Chubar.
• 1997 – Erupcja wulkanu Soufrière Hills na wyspie Montserrat na Morzu Karaibskim.
• 1998:
  • Na rynek trafił Microsoft Windows 98.
  • Została podpisana Konwencja z Aarhus o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska.
• 2000 – W Japonii odbyły się wybory parlamentarne.
• 2006 – Palestyńscy bojownicy uprowadzili kaprala izraelskiej armii Gilada Szalita.

Urodzili się

• 1580 – Piotr Klawer, hiszpański jezuita, misjonarz, święty katolicki (zm. 1654)
• 1612 – Jan Albert Waza, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1634)
• 1789 – Silvio Pellico, włoski pisarz (zm. 1854)
• 1852 – Antoni Gaudí, kataloński architekt (zm. 1926)
• 1860 – Gustave Charpentier, francuski kompozytor (zm. 1956)
• 1864 – Walther Hermann Nernst, niemiecki fizyk, chemik (zm. 1941)
• 1870 – Jan Grodek, polski drukarz w Łodzi, przedsiębiorca w Warszawie, (zm. 1952)
• 1881 – Paweł Hulka-Laskowski, polski pisarz, działacz kulturalny (zm. 1946)
• 1886 – James Francis McIntyre, amerykański duchowny katolicki, kardynał (zm. 1979)
• 1900 – Louis Mountbatten, brytyjski polityk, wicekról Indii (zm. 1979)
• 1903:
  • Easley Blackwood, amerykański brydżysta (zm. 1992)
  • George Orwell, angielski pisarz, publicysta (zm. 1950)
• 1905 – Arthur Maria Rabenalt, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1993)
• 1914 – Janusz Minkiewicz, polski satyryk, tłumacz (zm. 1981)
• 1918 – Johann Kroll, polski działacz społeczny, założyciel Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim (zm. 2000)
• 1922 – Tadeusz Hupałowski, polski generał, polityk, minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, członek WRON, prezes NIK (zm. 1999)
• 1923:
  • Sam Francis, amerykański malarz (zm. 1994)
  • Stanisław Likiernik, polska podporucznik, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego
• 1924:
  • Henryk Hunko, polski aktor (zm. 1985)
  • Sidney Lumet, amerykański reżyser filmowy (zm. 2011)
• 1925:
  • John Briley, amerykański scenarzysta filmowy
  • Mieczysław Stachura, polski polityk (zm. 2008)
  • Robert Venturi, amerykański architekt
• 1926:
  • Ingeborg Bachmann, austriacka pisarka (zm. 1973)
  • Andrzej Sadowski, polski scenograf (zm. 2009)
• 1928:
  • Aleksiej Abrikosow, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla
  • Peyo, belgijski rysownik, autor komiksów (zm. 1992)
• 1929 – Francesco Marchisano, włoski duchowny katolicki, kardynał
• 1930 – Georgi Czerkełow, bułgarski aktor (zm. 2012)
• 1931 – Vishwanath Pratap Singh, indyjski polityk, premier Indii (zm. 2008)
• 1933 – Bernard Kacperak, polski żużlowiec
• 1937 – Keizō Obuchi, japoński polityk, premier Japonii (zm. 2000)
• 1938 – Marian Duś, polski duchowny katolicki, biskup warszawski
• 1939 – Witold Hatka, polski polityk, działacz związkowy (zm. 2010)
• 1941 – Ryszard Rzepecki, polski fotoreporter, fotograf prymasów Polski Wyszyńskiego i Glempa (zm. 2009)
• 1945 – Henryk Talar, polski aktor
• 1948 – Manuel Bento, portugalski piłkarz (zm. 2007)
• 1951 – Emmanuel Sanon, haitański piłkarz (zm. 2008)
• 1952 – Péter Erdő, węgierski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Esztergom, prymas Węgier
• 1954 – Wojciech Mojzesowicz, polski polityk, poseł na Sejm RP
• 1955 – Eugeniusz Kijewski, polski koszykarz, trener koszykówki
• 1956 – Boris Trajkovski, macedoński polityk, prezydent Macedonii (zm. 2004)
• 1959:
  • Wojciech Czemplik, polski muzyk zespołu Stare Dobre Małżeństwo
  • Tomasz Lis, polski historyk, dyplomata (zm. 2011)
  • Barbara Rosiek, polska pisarka
• 1963 – George Michael, brytyjski piosenkarz
• 1964:
  • Johnny Herbert, brytyjski kierowca wyścigowy
  • Ernst Vettori, austriacki skoczek narciarski
• 1968 – Dorinel Munteanu, rumuński piłkarz
• 1969 – Zim Zum, amerykański muzyk, były gitarzysta zespołu metalowego Marilyn Manson
• 1970:
  • Erki Nool, estoński lekkoatleta, wieloboista, przedsiębiorca, polityk
  • Roope Latvala, fiński gitarzysta zespołu Children of Bodom
  • Maurizio Pozzi, włoski biegacz narciarski
• 1971:
  • Neil Lennon, północnoirlandzki piłkarz, trener piłkarski
  • Jason Lewis, amerykański aktor, model
• 1972:
  • Saif al-Islam al-Kaddafi, libijski polityk
  • Mike Kroeger, kanadyjski basista grupy Nickelback
• 1973 – Jamie Redknapp, angielski piłkarz
• 1974 – Karisma Kapoor, indyjska aktorka
• 1975:
  • Albert Costa, hiszpański tenisista
  • Natasha Klauss, kolumbijska aktorka
  • Władimir Kramnik, rosyjski szachista
• 1978 – Andrij Raspopow, ukraiński piłkarz
• 1979 – Daniel Jensen, duński piłkarz
• 1980:
  • Monika Fronczek, polska aktorka
  • Robert Müller, niemiecki bramkarz hokejowy (zm. 2009)
• 1981:
  • Simon Ammann, szwajcarski skoczek narciarski
  • Natalia Iwanowa, rosyjska sprinterka, płotkarka
• 1982 – Michaił Jużnyj, rosyjski tenisista
• 1985 – Aurore Jéan, francuska biegaczka narciarska
• 1986:
  • Aya Matsu'ura, japońska piosenkarka
  • Iwan Zarew, bułgarski siatkarz

Zmarli

• 1134 – Mikołaj, król Danii (ur. ok. 1064)
• 1609 – Julius d'Austria, nieślubny syn cesarza niemieckiego Rudolfa II Habsburga (ur. 1586)
• 1762 – Jan Małachowski, kanclerz wielki koronny (ur. 1698)
• 1767 – Georg Philipp Telemann, niemiecki kompozytor (ur. 1681)
• 1804 – Georges Cadoudal, francuski przywódca szuanów (ur. 1771)
• 1822 – E. T. A. Hoffmann, niemiecki pisarz, kompozytor, malarz (ur. 1776)
• 1834 – Mikołaj Jan Manugiewicz, biskup sejneński (ur. 1754)
• 1838:
  • Dominik Henares, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1765)
  • Franciszek Đỗ Văn Chiểu, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1797)
• 1861 – Abdulmecid I, sułtan Turcji (ur. 1823)
• 1863 – Johann Karl Ehrenfried Kegel, niemiecki agronom, podróżnik (ur. 1784)
• 1864 – Wilhelm I Wirtemberski, król Wirtembergii (ur. 1781)
• 1876 – George Armstrong Custer, amerykański generał (ur. 1839)
• 1882 – Joachim Raff, szwajcarski kompozytor (ur. 1822)
• 1920 – Ludwik Rydygier, polski chirurg (ur. 1850)
• 1930 – Maryla Wolska, polska poetka (ur. 1873)
• 1933 – Anna Brigadere, łotewska pisarka (ur. 1861)
• 1941 – Włodzimierz Pfeiffer, łódzki księgarz, bibliofil, esperantysta, fotograf-krajoznawca (ur. 1890)
• 1951 – Franciszek Mróz, polski żołnierz partyzanki antyhitlerowskiej i antykomunistycznej (ur. 1910)
• 1958 – Rafał Taubenschlag, polski historyk prawa (ur. 1881)
• 1959 – Charles Starkweather, amerykański seryjny morderca (ur. 1938)
• 1960 – Zbysław Ciołkosz, polski konstruktor lotniczy (ur. 1902)
• 1965 – Bertil Lindblad, szwedzki astronom (ur. 1895)
• 1979 – Ewa Bandrowska-Turska, polska śpiewaczka operowa (ur. 1894)
• 1984 – Michel Foucault, francuski filozof (ur. 1926)
• 1988 – Hillel Slovak, amerykański gitarzysta zespołu Red Hot Chili Peppers (ur. 1962)
• 1991 – Bogusław Sławomir Kunda, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1943)
• 1995 – Ernest Thomas Sinton Walton, irlandzki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1903)
• 1997:
  • Jacques-Yves Cousteau, francuski podróżnik, oceanograf, autor filmów dokumentalnych (ur. 1910)
  • Marek Varisella, polski kierowca rajdowy (ur. ?)
• 1998 – Marek Papała, polski oficer policji, komendant główny policji (ur. 1959)
• 2001:
  • Jerzy Bielenia, polski aktor (ur. 1918)
  • Kurt Hoffmann, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1910)
  • Wojciech Roeske, polski farmakolog, profesor Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1916)
• 2003 – Lester Maddox, amerykański polityk (ur. 1915)
• 2004 – Jakow Siergunin, rosyjski wojskowy, generał, wicepremier prorosyjskiego rządu Czeczenii (ur. 1954)
• 2005:
  • John Fiedler, amerykański aktor (ur. 1925)
  • Włodzimierz Plaskota, polski kompozytor, kierownik muzyczny kabaretu Elita (ur. 1933)
• 2006 – Władysław Żeleński, polski prawnik, historyk, publicysta (ur. 1903)
• 2008 – Gerard Batliner, liechtensteinski polityk, premier Liechtensteinu (ur. 1928)
• 2009:
  • Farrah Fawcett, amerykańska aktorka (ur. 1947)
  • Michael Jackson, amerykański piosenkarz (ur. 1958)
  • Franciszek I Albrecht von Ratibor, książę raciborski (ur. 1920)
  • Zinaida Stachurska, białoruska kolarka szosowa (ur. 1971)
• 2010:
  • Zygmunt Król, polski kierownik produkcji filmowej (ur. 1918)
  • Jarosław Markiewicz, polski malarz, poeta (ur. 1942)
• 2011:
  • Kuba Kozioł, polski poeta, tłumacz (ur. 1960)
  • Jan Kułakowski, polski polityk, prawnik, związkowiec, poseł do PE (ur. 1930)
  • Margaret Tyzack, brytyjska aktorka (ur. 1931)

Przypisy