29 czerwca
29 czerwca jest 180. (w latach przestępnych 181.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 185 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Beata, Benedykta, Dalebor, Ema, Emma, Iweta, Kasja, Kasjusz, Maria, Paweł i Piotr.
- Holandia – Dzień Weteranów
- Seszele – Święto Niepodległości
- Polska:
- Dzień Ratownika WOPR
- Dzień Stoczniowca (za czasów PRL-u w niedzielę, w trzeciej dekadzie czerwca)[1][2]
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4] obchodzą:
- święci Apostołowie: Piotr i Paweł
- św. Beata z Sens (męczennica)
- św. Emma (wdowa, założycielka domów zakonnych w Austrii)
- św. Kasjusz (zm. 558, biskup Narni; Martyrologium rzymskie, w ślad za św. Grzegorzem Wielkim, umieściło imię świętego pod dniem 29 czerwca, właściwym dies natalis, odczytanym z epitafium św. Grzegorza Dialogom i Homiliom, jest jednak 1 lipca)[5]
- bł. Rajmund Llull (filozof, poeta i teolog)
Wydarzenia w Polsce
- 1440 – Późniejszy król Kazimierz Jagiellończyk został Wielkim Księciem Litewskim.
- 1768 – Rzeź humańska na Polakach i Żydach podczas powstania chłopskiego na Ukrainie (Koliszczyzna).
- 1930:
- Centrolew zorganizował w Krakowie Kongres Obrony Prawa i Wolności Ludu.
- W Poznaniu zakończył się Krajowy Kongres eucharystyczny.
- 1932 – Zygmunt Heljasz ustanowił w Poznaniu rekord świata w pchnięciu kulą (16,05 m).
- 1939 – Odbyła się pierwszych żołnierzy – "żywych torped".
- 1986 – Rozpoczął się X zjazd PZPR.
- 1991 – Zakończono produkcję Fiata 125p.
- 1993 – Otwarto Muzeum Katyńskie w Warszawie.
- 2002 – W miejsce Urzędu Ochrony Państwa utworzono Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrzego i Agencję Wywiadu.
Wydarzenia na świecie
Bitwa pod Inab (1149) na XIV-wiecznej grafice
- 922 – Robert I został królem zachodnich Franków.
- 983 – Wybuchło wielkie powstanie Słowian połabskich. Powstańcy wywalczyli niepodległość i utrzymali ją do XII wieku.
- 984 – 4-letni król niemiecki Otton III, wychowywany od śmierci ojca Ottona II przez jego stryjecznego brata, księcia bawarskiego Henryka II, został wydany pod opiekę matce Teofano.
- 1149 – Wyprawy krzyżowe: krzyżowcy ponieśli klęskę w bitwie pod Inab.
- 1194 – Sverre Sigurdsson został koronowany na króla Norwegii.
- 1312 – Henryk VII został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.
- 1444 – Wojska albańskie pod wodzą Skanderbega rozgromiły 25- tysięczną armię osmańską w zasadzce w dolinie Torvioli.
- 1534 – Jacques Cartier jako pierwszy Europejczyk wylądował na Wyspie Księcia Edwarda w Kanadzie.
- 1613 – Spłonął Globe Theatre w Londynie.
- 1617 – Ferdynand II został koronowany na króla Czech.
- 1641 – Wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Wolfenbüttel.
- 1644 – Angielska wojna domowa: Karol I Stuart pokonał siły Parlamentu w bitwie pod Cropredy Bridge.
- 1679 – Król Francji Ludwik XIV i elektor brandenburski oraz książę pruski Fryderyk Wilhelm I podpisali traktat sojuszniczy.
- 1694 – W bitwie pod Texel eskadra francuska pobiła eskadrę holenderską ratując transport zbożowy z Gdańska dla głodującej Francji.
- 1797 – Napoleon Bonaparte utworzył w północnych Włoszech Republikę Cisalpińską.
- 1850 – Na wyspie Vancouver w Kanadzie odkryto złoża węgla kamiennego.
- 1864 – Wojna prusko-duńska: pruski desant na wyspę Alsen.
- 1880 – Tahiti utraciło suwerenność na rzecz Francji.
- 1906 – W stanie Kolorado utworzono Park Narodowy Mesa Verde.
- 1913 – Wybuchła II wojna bałkańska.
- 1916 – Został oblatany Boeing Model 1 (B&W Seaplane), dwupłatowy, jednosilnikowy wodnosamolot, pierwszy samolot zbudowany w zakładach Boeinga.
- 1926 – Arthur Meighen został drugi raz premierem Kanady.
- 1930 – Papież Pius XI kanonizował 8 męczenników kanadyjskich.
- 1938 – W amerykańskim stanie Waszyngton utworzono Park Narodowy Olympic.
- 1939 – Na podstawie porozumienia francusko-tureckiego Państwo Hatay zostało przyłączone do Turcji.
- 1941 – II wojna światowa: rozpoczęła się operacja "Silberfuchs"; nieudana niemiecko-fińska próba zajęcia Murmańska.
- 1945 – Czechosłowacja scedowała na rzecz ZSRR Ruś Zakarpacką.
- 1947 – W leżącej na południu kraju miejscowości Målilla została zanotowana rekordowo wysoka temperatura (+38 °C) w historii Szwecji (ex aequo z Ultuną z 1933 roku).
- 1949 – Ostatni żołnierze amerykańscy opuścili Koreę Południową.
- 1951 – Michael von Faulhaber wyświęcił Benedykta XVI (Josepha Aloisa Ratzingera) na kapłana.
- 1956 – Odbył się ślub Marilyn Monroe i dramaturga Arthura Millera.
- 1958 – Reprezentacja Brazylii została po raz pierwszy piłkarskim mistrzem świata, pokonując w finale rozgrywanego we Szwecji turnieju reprezentację gospodarzy 5:2.
- 1969 – Ostatni koncert "oryginalnego" The Jimi Hendrix Experience w składzie Jimi Hendrix, Mitch Mitchell, Noel Redding.
- 1971 – Podczas powrotu na Ziemię kapsuły radzieckiego statku kosmicznego Sojuz 11 zginęli trzej kosmonauci.
- 1973 – Pierwsza, nieudana próba obalenia przez wojsko prezydenta Chile Salvadora Allende.
- 1976 – Seszele uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1978 – Wietnam został członkiem RWPG.
- 1980 – Vigdís Finnbogadóttir wygrała wybory prezydenckie na Islandii, zostając pierwszą demokratycznie wygraną kobietą-prezydentem na świecie.
- 1985 – Na kanaryjskiej wyspie La Palma zainaugurowało działalność Obserwatorium Roque de los Muchachos.
- 1986 – Argentyna pokonała RFN 3:2 w finale rozgrywanych w Meksyku Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej.
- 1990 – Odbył się ślub młodszego syna japońskiej pary cesarskiej księcia Akishino z Kiko Kawashima,
- 1992 – Prezydent Algierii Mohamed Boudiaf został zamordowany przez ochroniarza podczas publicznego wystąpienia w Annabie.
- 1995:
- 1996 – Ólafur Ragnar Grímsson wygrał wybory prezydenckie na Islandii.
- 1999 – Abdullah Öcalan, przywódca Pracy Pracujących Kurdystanu, został skazany przez turecki sąd na karę śmierci.
- 2000 – W Norwegii otwarto pomorski, drogowy Tunel Oslofjord.
- 2001 – Zlikwidowano markę samochodową Plymouth, należąca do koncernu Chrysler.
- 2004 – 24 osoby zginęły w katastrofie śmigłowca sił pokojowych ONZ w Sierra Leone.
- 2006:
- Podjęto decyzję o uwolnieniu od 1 lipca kursu rubla rosyjskiego.
- W Kuwejcie po raz pierwszy 28 kobiet znalazło się na listach kandydatów w wyborach parlamentarnych. Żadna nie uzyskała mandatu.
- 2007:
- Na lotnisku w Bouaké został ostrzelany samolot premiera Wybrzeża Kości Słoniowej Guillaume'a Soro. Zginęły 4 osoby, a 10 zostało rannych.
- Odbyła się premiera iPhone'a.
- Oskarżony o przestępstwa seksualne prezydent Mosze Kacaw podał się do dymisji.
- W centrum Londynu policja rozbroiła 2 samochody-pułapki.
- 2008:
- Inauguracja Roku Jubileuszowego św. Pawła, ogłoszonego przez papieża Benedykta XVI.
- Prezydent Zambii Levy Mwanawasa doznał w Egipcie ciężkiego udaru mózgu, przed planowanym rozpoczęciem szczytu Unii Afrykańskiej w Szarm el-Szejk.
- Reprezentacja Hiszpanii pokonała w Wiedniu Niemcy 1:0 w finale piłkarskich Mistrzostwa Europy.
- 2009:
- Amerykański finansista Bernard Madoff został skazany na 150 lat więzienia za wielomiliardowe nadużycia.
- W katastrofie kolejowej w Viareggio (Włochy) zginęły 32 osoby, a blisko 30 zostało rannych.
- 2010 – Pál Schmitt został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta Węgier.
Urodzili się
- 1397 – Jan II Aragoński, król Aragonii i Nawarry (zm. 1479)
- 1596 – Go-Mizunoo, cesarz Japonii (zm. 1680)
- 1758 – Katarzyna du Verdier de la Sorinière, francuska męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1794)
- 1776 – Louis Pierre Alphonse de Colbert, francuski generał, dowódca wojen napoleońskich (zm. 1843)
- 1797 – Józef Lompa, polski pedagog, poeta, publicysta, działacz narodowy na Śląsku (zm. 1863)
- 1798 – Giacomo Leopardi, włoski poeta (zm. 1837)
- 1868 – George Ellery Hale, amerykański astronom (zm. 1938)
- 1870 – Piotr Wójcik, polski działacz ruchu ludowego (zm. 1970)
- 1880 – Ludwig Beck, niemiecki generał, szef Sztabu Generalnego Wojsk Lądowych III Rzeszy (zm. 1944)
- 1882 – Franz Seldte, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister pracy III Rzeszy (zm. 1947)
- 1886:
- Ada Sari, polska śpiewaczka operowa (sopran koloraturowy), pedagog (zm. 1968)
- Robert Schuman, francuski polityk, premier Francji, twórca Unii Europejskiej (zm. 1963)
- 1892 – Józef Maliszewski, polski aktor (zm. 1972)
- 1895 – Olivia Patricia Thomas, Amerykanka znana z długowieczności (zm. 2009)
- 1896 – Tadeusz Żarski, polski działacz komunistyczny (zm. 1934)
- 1900 – Antoine de Saint-Exupéry, francuski pisarz, pilot (zm. 1944)
- 1901 – Nelson Eddy, amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1967)
- 1909 – Stanisław Witold Balicki, polski publicysta, krytyk teatralny (zm. 1978)
- 1910 – Frank Loesser, amerykański kompozytor (zm. 1969)
- 1911:
- Bernhard, książę Holandii (zm. 2004)
- Bernard Herrmann, amerykański kompozytor, twórca muzyki filmowej (zm. 1975)
- 1912:
- Janina Kulczycka-Saloni, polska historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1998)
- John Toland, amerykański historyk, pisarz, laureat Nagrody Pulitzera (zm. 2004)
- 1914 – Jerzy Rawicz, polski pisarz, publicysta, tłumacz (zm. 1980)
- 1919:
- Ernesto Corripio y Ahumada, meksykański duchowny katolicki, arcybiskup miasta Meksyk, kardynał (zm. 2008)
- Anna Czapska, polska architekt (zm. 2007)
- Lloyd Richards, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 2006)
- 1920 – César Rodríguez, hiszpański piłkarz
- 1921 – Frédéric Dard, francuski pisarz (zm. 2000)
- 1922:
- Georg Marischka, austriacki reżyser filmowy, aktor (zm. 1999)
- Vasko Popa, jugosłowiański poeta (zm. 1991)
- 1924 – Gustaw Lutkiewicz, polski aktor
- 1925 – Giorgio Napolitano, włoski polityk, prezydent Włoch
- 1926:
- Jabir Al Sabah, emir Kuwejtu (zm. 2006)
- Olga Chrobra, polska pisarka, rzeźbiarka
- 1928 – Ian Bannen, szkocki aktor (zm. 1999)
- 1929 – Oriana Fallaci, włoska dziennikarka, pisarka (zm. 2006)
- 1930 – Sławomir Mrożek, polski pisarz, satyryk, grafik
- 1931 – Alina Obidniak, polska aktorka, reżyserka teatralna
- 1934 – Corey Allen, amerykański reżyser filmowy
- 1935 – Paulos Raptis, polski śpiewak operowy (tenor) pochodzenia greckiego
- 1936:
- Kazimierz Braun, polski reżyser teatralny, teatrolog, krytyk teatralny
- Stanisław Srokowski, polski pisarz
- 1937 – Oleg Tiurin, rosyjski wioślarz (zm. 2010)
- 1940 – Ron Brown, szkocki polityk (zm. 2007)
- 1942 – Piotr Suski, polski piłkarz (zm. 2009)
- 1943 – Little Eva, amerykańska piosenkarka (zm. 2003)
- 1944:
- Gary Busey, amerykański aktor
- Sean Patrick O'Malley, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Bostonu
- 1945:
- Chandrika Kumaratunga, lankijska polityk, prezydent Sri Lanki
- Marek Gajewski, polski aktor, spiker, lektor, prezenter telewizyjny (zm. 1995)
- 1946:
- Egon von Furstenberg, szwajcarski projektant mody (zm. 2004)
- Ernesto Pérez Balladares, panamski polityk, prezydent Panamy
- 1948 – Ian Paice, brytyjski perkusista zespołu Deep Purple
- 1949:
- Piotr Bednarz, polski działacz opozycji w PRL-u (zm. 2009)
- Józef Pawlak, polski ekonomista, polityk, samorządowiec, poseł na Sejm I kadencji (zm. 2012)
- 1953 – Colin Hay, szkocko-australijski muzyk, wokalista i założyciel grupy Men at Work
- 1954 – Nikodem Skotarczak, polski przestępca (zm. 1998)
- 1955 – Piotr Jarecki, polski duchowny katolicki, biskup warszawski
- 1956:
- Bogusław Cupiał, polski przedsiębiorca, prezes klubu piłkarskiego Wisła Kraków SA
- Pedro Santana Lopes, portugalski polityk, premier Portugalii
- 1957:
- Ronald Asmus, amerykański polityk, dyplomata (zm. 2011)
- Gurbanguly Berdimuhamedow, turkmeński polityk, prezydent Turkmenistanu
- 1958 – Rosa Mota, portugalska maratonistka
- 1962:
- Anişoara Cuşmir-Stanciu, rumuńska lekkoatletka, skoczkini w dal
- George Zamka, amerykański astronauta
- 1963 – Anne-Sophie Mutter, niemiecka skrzypaczka
- 1964 – Dariusz Biskupski, polski aktor
- 1965 – Zeebee, austriacka piosenkarka, kompozytorka
- 1967 – John Feldmann, amerykański muzyk, producent muzyczny, lider zespołu Goldfinger
- 1969 – Daniël Boissevain, holenderski aktor
- 1970:
- Melanie Paschke, niemiecka sprinterka
- Magda Turowska, polska piosenkarka
- 1971:
- Rafał Piotrowiak, polski perkusista
- Ingar Zach, norweski perkusista
- 1972:
- Kirk Johnson, kanadyjski bokser
- Samantha Reed Smith, amerykańska uczennica (zm. 1985)
- 1973 – Kenneth Karlsen, norweski piłkarz
- 1974:
- Janusz Kruciński, polski aktor
- Flo Mounier, francuski perkusista, wokalista
- Andrea Müller, niemiecka lekkoatletka, tyczkarka
- 1975 – José Luis Moltó, hiszpański siatkarz
- 1976:
- Daniel Carlsson, szwedzki kierowca rajdowy
- Bret McKenzie, nowozelandzki muzyk grupy Flight of the Conchords, aktor
- 1977:
- Will Kemp, amerykański aktor
- Joanna Pokojska, polska aktorka
- Ewelina Serafin, polska aktorka
- 1978:
- Nicole Scherzinger, amerykańska wokalistka The Pussycat Dolls
- Paweł Sobczak, polski piłkarz
- 1979:
- Clementine Ford, amerykańska aktorka
- Marleen Veldhuis, holenderska pływaczka
- 1980 – Georgia Brown, włosko-brazylijska piosenkarka
- 1981 – Joe Johnson, amerykański koszykarz
- 1983:
- Oana Paola Nistor, rumuńska wokalistka zespołu Activ
- Paweł Woicki, polski siatkarz
- 1984 – Tomáš Jirsák, czeski piłkarz
- 1986:
- Magdalena Leciejewska, polska koszykarka
- Magdalena Rutkowska, polska piłkarka
- 1988 – Éver Banega, argentyński piłkarz
Zmarli
- 226 – Cao Pi, pierwszy cesarz państwa Wei (ur. 186, 187 albo 188)
- 1149 – Rajmund z Poitiers, książę Antiochii (ur. 1105)
- 1059 – Bernard II Billung, książę Saksonii (ur. 990)
- 1252 – Abel, król Danii (ur. 1218)
- 1509 – Margaret Beaufort, matka króla Anglii Henryka VII (ur. 1443)
- 1779 – Anton Rafael Mengs, niemiecki malarz, teoretyk sztuki (ur. 1728)
- 1831 – Heinrich Friedrich Karl vom Stein, pruski polityk, szef minstrów Prus (ur. 1757)
- 1840 – Lucjan Bonaparte, francuski polityk, książę Canino i Musignano, brat Napoleona I (ur. 1775)
- 1861 – Elizabeth Barrett Browning, angielska poetka (ur. 1806)
- 1875 – Ferdynand I Habsburg, cesarz Austrii (ur. 1793)
- 1900:
- Maria Du Tian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1858)
- Magdalena Du Fengju, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1881)
- Paweł Wu Anju, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1838)
- Jan Chrzciciel Wu Mantang, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1883)
- Paweł Wu Wanshu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1884)
- 1930 – Julian Ejsmond, polski pisarz (ur. 1892)
- 1933 – Fatty Arbuckle, amerykański aktor (ur. 1887)
- 1940 – Paul Klee, szwajcarski malarz (ur. 1879)
- 1941 – Ignacy Jan Paderewski, polski pianista, kompozytor, polityk, premier Polski (ur. 1860)
- 1943 – Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, niemiecka księżna, związana z zamkiem Książ (ur. 1873)
- 1964 – Eric Dolphy, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1928)
- 1967 – Jayne Mansfield, amerykańska aktorka (ur. 1933)
- 1971:
- Gieorgij Dobrowolski, radziecki kosmonauta (ur. 1928)
- Wiktor Pacajew, radziecki kosmonauta (ur. 1933)
- Władisław Wołkow, radziecki kosmonauta (ur. 1935)
- 1975 – Tim Buckley, amerykański muzyk (ur. 1947)
- 1977 – Magda Lupescu, konkubina i żona króla Rumunii Karola II (ur. 1895)
- 1979 – Lowell George, amerykański wokalista zespołu Little Feat (ur. 1945)
- 1980 – Aleksander Baumgardten, polski pisarz (ur. 1908)
- 1981 – Jewgienij Charitonow, rosyjski pisarz (ur. 1941)
- 1982 – Henry King, amerykański reżyser filmowy (ur. 1886)
- 1985:
- Jaroslav Dietl, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1929)
- Andrzej Kijowski, polski pisarz, krytyk, scenarzysta filmowy (ur. 1928)
- 1989 – Grzegorz Białkowski , polski fizyk, poeta, filozof, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego, senator RP (ur. 1932)
- 1990 – Irving Wallace, amerykański pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1916)
- 1992 – Mohamed Boudiaf, algierski polityk, prezydent Algierii (ur. 1919)
- 1995 – Lana Turner, amerykańska aktorka (ur. 1921)
- 1996:
- Jerzy Block, polski aktor (ur. 1904)
- Stanisław Czycz, polski pisarz (ur. 1929)
- 1998 – Marian Sucharzewski, polski komandor (ur. 1930)
- 1999 – Allan Carr, amerykański producent filmowy (ur. 1937)
- 2000:
- John Abineri, brytyjski aktor (ur. 1928)
- Vittorio Gassman, włoski aktor (ur. 1922)
- 2002 – François Périer, francuski aktor (ur. 1919)
- 2003:
- Katharine Hepburn, amerykańska aktorka (ur. 1907)
- 2004 – Zbigniew Korepta, polski aktor, kompozytor (ur. 1932)
- 2005 – Bruce Malmuth, amerykański reżyser filmowy (ur. 1934)
- 2006:
- Fabián Bielinsky, argentyński reżyser filmowy (ur. 1959)
- Lloyd Richards, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1919)
- 2008:
- Don Davis, amerykański aktor (ur. 1942)
- Anka Kowalska, polska pisarka (ur. 1932)
- 2011 – Joanna Białek, polska śpiewaczka operetkowa (ur. 1957)
Przypisy
- ↑ Kalendarz robotniczy – Wykaz dni branżowych (zawodowych) [opublikowano: 2007-05-29]
- ↑ Dzień Stoczniowca – Portal Morski [opublikowano: 2009-06-29]
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.
- ↑ Św. Kasjusz, biskup Narni na DEON