Medaliści indywidualnych mistrzostw świata na żużlu

Skocz do: nawigacji, szukaj

Medaliści indywidualnych mistrzostw świata na żużlu – zdobywcy medali indywidualnych mistrzostw świata na żużlu (1936–1994) i cyklu Grand Prix IMŚ na żużlu (od 1995).

Sport żużlowy zaczęto uprawiać na początku XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Pierwsze zawody na torach miękkich organizowano w tym kraju i Kanadzie od 1909 roku. Pierwsze nowoczesne zawody w zorganizowanej formie rozegrano 15 grudnia 1923 roku w australijskim West Maitland[1]. W 1928 roku do Anglii przybyła grupa australijskich żużlowców, którzy w lutym tego roku na torze King Oak leżącym w lesie Epping Forest w pobliżu miejscowości Epping zorganizowali pierwsze żużlowe zawody w Europie[2][3]. W 1929 roku w Anglii powstała pierwsza na świecie regularna liga żużlowa, British Elite League[4].

W tym samym roku brytyjskie czasopismo The Star zorganizowało zawody o nazwie Star Rider's Championship, pełniące rolę nieoficjalnych mistrzostw świata. W pierwszej edycji, z powodu dysproporcji między poziomem zawodników, podzielono ich na dwie grupy – brytyjską i australijsko-amerykańską. Zwycięzcą pierwszej z tych grup został Roger Frogley, a drugiej Australijczyk Frank Arthur. Rok później organizatorzy zdecydowali się połączyć obie grupy w jedną. W 1931 roku zmieniono formułę zawodów, w myśl której o zwycięstwo w zawodach w dwudziestu biegach rywalizować miało szesnastu zawodników. Ostatnią edycję tych zawodów rozegrano w 1935 roku[5].

W 1936 roku na stadionie Wembley w Londynie wyłoniono pierwszych medalistów indywidualnych mistrzostw świata na żużlu. W eliminacjach tych zawodów wystartowali reprezentanci 11 państw[5]. Ostatecznie, rozegrany 10 września, turniej finałowy wygrał Australijczyk Bluey Wilkinson. Pierwszym indywidualnym mistrzem świata został jednak jego rodak Lionel van Praag, gdyż w klasyfikacji końcowej liczyły się również wyniki z eliminacji, w których van Praag zdobył 12 punktów. Srebrnym medalistą został Brytyjczyk Eric Langton, a brązowym Wilkinson[6].

Zawody od tego momentu odbywają się corocznie, z wyjątkiem lat 1939–1948, gdy, z powodu II wojny światowej i jej następstw, indywidualnych mistrzostw świata nie organizowano[a]. Początkowo kontrolę nad zawodami sprawował Angielski Związek Motocyklowy, który ustalał regulaminy rozgrywek. W wyniku tego do 1960 roku włącznie wszystkie finały odbywały się na londyńskim stadionie Wembley. W 1956 roku, z inicjatywy Polski, Norwegii i Szwecji, w Międzynarodowej Federacji Motocyklowej powołano specjalną Podkomisję Wyścigów Torowych, która przejęła kontrolę nad organizacją zawodów[3].

W latach 1936–1994, z wyjątkiem roku 1987, gdy turniej finałowy trwał 2 dni[7], medalistów indywidualnych mistrzostw świata wyłaniał jednodniowy turniej finałowy[b]. W 1995 roku Międzynarodowa Federacja Motocyklowa zmieniła zasady wyłaniania najlepszych zawodników na świecie i, w miejsce jednodniowego turnieju finałowego, wprowadziła cykl Grand Prix. W pierwszej edycji tych zawodów rozegrano 6 rund, a mistrzem świata został Duńczyk Hans Nielsen. Od tego czasu liczba rund w jednym sezonie zwiększa się[8], w 2010 i 2011 roku było to 11 zawodów[9].

Czterokrotnie zdarzyło się, że całe podium mistrzostw zajmowali reprezentanci tego samego kraju. Pierwszy raz taka sytuacja miała miejsce w 1937 roku, kiedy wszystkie medale zdobyli reprezentanci Stanów Zjednoczonych. Drugi raz do takiej sytuacji doszło w 1949 roku, gdy całe podium zajęli zawodnicy z Wielkiej Brytanii. Kolejny tego typu przypadek miał miejsce w 1961 roku, kiedy to wszystkie krążki zdobyli zawodnicy reprezentujący Szwecję. Po raz czwarty i ostatni w historii taka sytuacja miała miejsce w 1988 roku, gdy trzej najlepsi zawodnicy na świecie reprezentowali Danię. Od momentu wprowadzenia cyklu Grand Prix nie zdarzyło się jeszcze ani razu, aby wszyscy trzej medaliści całego cyklu reprezentowali ten sam kraj.

Medaliści indywidualnych mistrzostw świata na żużlu

Indywidualne mistrzostwa świata na żużlu (1936–1994)

Grand Prix IMŚ na żużlu (od 1995)

Klasyfikacja medalowa

Indywidualna klasyfikacja medalowa

Poniższa tabela zawiera zestawienie zawodników, którzy zdobyli przynajmniej jeden medal indywidualnych mistrzostw świata na żużlu.

Łącznie najwięcej medali (12) zdobył Duńczyk Hans Nielsen. W ciągu 65. edycji indywidualnych mistrzostw świata na żużlu tytuł mistrza świata zdobyło łącznie 32 zawodników z 8 krajów[71]. Najwięcej tytułów mistrzowskich (6) w historii zdobyli Szwed Tony Rickardsson i Nowozelandczyk Ivan Mauger[72]. Najwięcej srebrnych medali (6) zdobył Nielsen, a najwięcej brązowych Polak Tomasz Gollob[71]. W sumie medale zdobywało 81 żużlowców.

Klasyfikacja medalowa według państw

W poniższej tabeli przedstawione zostały państwa, których reprezentanci zdobyli przynajmniej jeden medal indywidualnych mistrzostw świata na żużlu.

Uwagi

  1. W 1939 roku zorganizowano eliminacje, w których wyłoniono finalistów, jednak z powodu wybuchu II wojny światowej turniej finałowy został odwołany.
  2. W latach 1936–1938 o końcowej klasyfikacji indywidualnych mistrzostw świata decydowała łączna liczba punktów zgromadzona w eliminacjach i turnieju finałowym.
  3. Po zakończeniu turnieju w organizmie Shawna Morana wykryto niedozwolone środki dopingujące, w wyniku czego został on zdyskwalifikowany. Jednocześnie Międzynarodowa Federacja Motocyklowa zdecydowała o nie zmienianiu klasyfikacji końcowej zawodów i nie przyznaniu srebrnego medalu żadnemu z zawodników.
  4. Lata, w których dany zawodnik zdobywał medale indywidualnych mistrzostw świata.

Przypisy

  1. Żużel (pol.). arenasportu.pl. [dostęp 2011-05-19].
  2. PAY A VISIT TO THE SPEEDWAY MUSEUM (ang.). retro-speedway.com. [dostęp 2011-05-19].
  3. 3,0 3,1 Mała Encyklopedia Sportu. T. 2: L - Ż. Warszawa: Sport i Turystyka, 1987, s. 690-693. ISBN 83-217-2564-3. 
  4. Historia: początki żużla w Europie (pol.). zuzelend.com. [dostęp 2011-05-19].
  5. 5,0 5,1 Star Rider's Championship (pol.). sportowefakty.pl, 2010-11-01. [dostęp 2011-05-19].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 1936-1939 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  7. 7,0 7,1 1987 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  8. Speedway Grand Prix (pol.). speedway.torun.pl. [dostęp 2011-05-20].
  9. 9,0 9,1 KLASYFIKACJA GRAND PRIX 2010 (pol.). espeedway.pl. [dostęp 2011-05-04].
  10. 1949 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  11. 1950 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  12. 1951 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  13. 1952 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  14. 1953 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  15. 1954 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  16. 1955 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  17. 1956 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  18. 1957 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  19. 1958 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  20. 1959 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  21. 1960 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  22. 1961 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  23. 1962 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  24. 1963 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  25. 1964 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  26. 1965 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  27. 1966 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  28. 1967 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  29. 1968 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  30. 1969 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  31. 1970 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  32. 1971 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  33. 1972 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  34. 1973 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  35. 1974 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  36. 1975 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  37. 1976 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  38. 1977 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  39. 1978 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  40. 1979 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  41. 1980 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  42. 1981 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  43. 1982 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  44. 1983 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  45. 1984 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  46. 1985 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  47. 1986 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  48. 1988 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  49. 1989 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  50. 1990 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  51. 1991 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  52. 1992 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  53. 1993 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  54. 1994 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-03].
  55. 1995 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  56. 1996 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  57. 1997 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  58. 1998 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  59. 1999 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  60. 2000 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  61. 2001 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  62. 2002 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  63. 2003 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  64. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2004 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  65. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2005 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  66. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2006 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  67. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2007 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  68. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2008 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  69. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2009 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  70. Klasyfikacja SGP/IMŚ (pol.). sportowefakty.pl, 2008-01-01. [dostęp 2011-10-10].
  71. 71,0 71,1 Damian Woźniak: Co mówią liczby, czyli kto najlepszym żużlowcem w historii? (pol.). sportowefakty.pl, 2010-11-14. [dostęp 2011-05-21].
  72. Złoci medaliści IMŚ na żużlu (pol.). sportowefakty.pl, 2008-04-24. [dostęp 2011-05-21].